Wydział Historyczny Wydział Pracownicy Biogramy pracowników

dr hab. Świętosławski Witold, prof. nadzw. UG

WITOLD ŚWIĘTOSŁAWSKI

dr hab., prof. UG;
kierownik Zakładu Archeologii Średniowiecza i Nowożytności Instytutu Archeologii UG;
docent w Instytucie Archeologii i Etnologii PAN;
 
Ur. 1 stycznia 1956 r. w Zgierzu;
Studia: Uniwersytet Łódzki - magisterium 1980;
Przebieg kariery zawodowej: dr (1990 – Instytut Historii Kultury Materialnej PAN), dr hab. (1999 – Instytut Archeologii i Etnologii PAN), prof. UG (2004).
 
Główne zainteresowania naukowe:
- bronioznawstwo średniowieczne;
- dzieje i kultura średniowiecznych ludów Wielkiego Stepu;
- średniowieczna kultura materialna w Polsce i w państwie zakonu krzyżackiego w Prusach.
 
Działalność redakcyjna:
- redaktor „Acta Archaeologica Lodziensia”’;
- sekretarz redakcji „Łódzkie Sprawozdania Archeologiczne”;
- członek redakcji „Acta Militaria Mediaevalia”;
- członek redakcji „Gdańskie Studia Archeologiczne”;
- członek Komisji Wydawniczej przy Dyrektorze IAE PAN.
 
Bibliografia:
Książki:
Strzemiona średniowieczne z ziem Polski, Łódź 1990;
Uzbrojenie koczowników Wielkiego Stepu w czasach ekspansji Mongołów. XII-XIV w., Łódź 1996;
Archeologiczne ślady najazdów tatarskich na Europę Środkową w XIII w., Łódź 1997;
Arms and Armour of the Nomads of the Great Steppe in the Times of the Mongol Expansion (12th-14th Centuries), Łódź 1999;
Ślady koczowników Wielkiego Stepu z X, XI i XII wieku w dorzeczach Wisły i Odry, Łódź 2006
 
Inne:
1984
Rec.: Zdenko Vinski, O nalazima karolinških mačeva u Jugoslaviji, „Starohorvatska prosvjeta”, t. 11,1981, s. 9-54, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R. XXXII, nr 2, s. 268-270.
Rec.: Miroslav Pertl, Gizarma - zbraň 15. století, „Archaeologia Historica”, t. 8,1983, s. 365-369, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R. XXXII, nr 3, s. 439-440.
Bąkowa Góra, „Informator Archeologiczny. Badania 1983”, Warszawa, s. 225.
1985
Rec.: K.Wachowski, Militaria z grodu na Ostrówku w Opolu [w:] Studia nad kulturą wczesnopolskiego Opola. Militaria - wyroby bursztynowe, „Prace Komisji Archeologicznej PAN - Oddział we Wrocławiu”, nr 2, s.11-113, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R. XXXIII, nr 1-2, s. 91-94.
Rec.: A.V.Čirkin, Drevkovoe oružje Mordvy i ego chronologia, „Sovetskaja Archeologija”, 1984, nr 1, s.123-133, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R.XXXIII, nr 1-2, s.147-148.
Bąkowa Góra, „Informator Archeologiczny. Badania 1984”, Warszawa, s. 158.
1986
Rec.: S.T.Kožanow, Snarjaženie i odežda voinov epochi Han (po materialam glinjanych skulptur Jančiavan) [w:] Drevnie kul'tury Kitaja. Paleolit, neolit i epocha metalla, Novosibirsk 1985, s. 112-119, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R. XXXIV, nr 2, s. 377-378.
Wstąpcie gospodzinowie w złote strzemiona, „Z otchłani wieków”, R. LII, nr 1, s. 32-37.
Zamkowe siodlarnie krzyżackie w Prusach, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R. XXXIV, nr 4, s. 649-663.
1987
Rec.: Ju.S.Chudjakov, Vooruženie srednevekovych kočevnikov Južnoj Sibiri i Centralnoj Azii, Novosibirsk 1986, ss. 267, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R.XXXV, nr 2, s. 291-297, [współautor: A. Nowakowski].
Szesnastowieczne naczynie z napisem łacińskim i datą roczną z Szestna, woj. olsztyńskie. Przyczynek do szerzenia się luteranizmu w Prusach Książęcych, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R. XXXV, nr 4, s. 685-694.
Szestno, „Informator Archeologiczny. Badania 1986”, Warszawa, s. 202.
1988
Rec.: M.V.Gorelik, Rannij mongol'skij dospech (IX - pervaja polovina XIV v.) [w:] Archeologija, etnografija i antropologija Mongolii, Novosibirsk 1987, s.163-208, V.F. Nemerov, Voinskoe snarjaženie i oružie mongol'skogo voina XIII - XIV vv., „Sovetskaja Archeologija”, 1987, nr 2, s. 212-227, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R. XXXVI, nr 3, s. 536-540.
Rec.: E.I.Derevjanko, Očerki voennogo dela plemen Priamur'ja, Novosibirsk 1987, ss.198, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R.XXXVI, nr 3, s.571-572.
Rec.: Rudolf Krajíc, Peter Klučina, Středověké vojenské ležení na Smolíně u Tábora, „Archeologické rozhledy”, t. XXXIX, 1987, nr 4, s. 400-434, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R. XXXVI, nr 3, s. 572-573.
Bąkowa Góra, „Informator Archeologiczny. Badania 1987”, Warszawa, s. 187-188.
1989
Polskie strzemiona średniowieczne, „Koń Polski”, R.XXIV, nr 2, s.27-28.
Rec.: Slavomil Vencl, Otázky poznání vojenství v archeologii, „Archeologické Studijní Materiály”, t. 14, Praha 1984, ss.409, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości”, t. XXXI, s. 325-330, [współautor: M. Mielczarek].
Kto wynalazł strzemiona, „Koń Polski”, R.XXIV, nr 3, s. 31-32.
1990
Die östliche Genese einiger mittelalterlichen Steigbügeltypen aus dem Gebiet Polens, „Fasciculi Archaeologiae Historicae”, fasc. IV, s. 87-96.
1991
Wkład Wschodu i Zachodu w wojskowość średniowiecznej Europy Środkowej, II Międzynarodowe Kolokwium Grunwaldzkie, Mierki koło Olsztyna, 4-7 grudnia 1990 r., „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R. XXXIX, nr 2, s. 237-238.
1992
Die spätmittelalterlichen Steigbügeltypen aus dem Gebiet Polens, „Fasciculi Archaeologiae Historicae”, fasc.V, s. 105-113.
Bibliografia prac naukowych i popularnonaukowych profesora Andrzeja Nadolskiego [w:] Arma et ollae. Studia dedykowane Profesorowi Andrzejowi Nadolskiemu w 70 rocznicę urodzin i 45 rocznicę pracy naukowej. Sesja naukowa, Łódź 7-8 maja 1992 r., Łódź, s. 15-28.
1993
Die Elemente der fernöstlichen Bewaffnung im frühmittelalterlichen West- und Mitteleuropa [w:] Actes du XIIe Congres International des Sciences Préhistoriques et Protohistoriques, Bratislava 1-7 Septembre 1991, Bratislava 1993,4, s. 282-284.
Koszty broni palnej i jej użycia w państwie krzyżackim w Prusach na początku XV wieku, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości”, XXXV, s. 19-31.
1994
Medieval Tartar Military Accessories Finds from the Territory of Poland, „Fasciculi Archaeologiae Historicae”, fasc. VII, s. 55-59.
Technologia produkcji uzbrojenia w Polsce średniowiecznej w świetle źródeł archeologicznych [w:] Pamiętnik XIV Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich, Toruń, t. II, s. 317-321.
1995
Przypadek sekcji pośmiertnej z cmentarzyska nowożytnego (XIV-XVII w.) w Dąbrównie [w:] Zmienność biologiczna człowieka. Materiały Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Polskiego Towarzystwa Antropologicznego „Człowiek - Natura - Kultura”, Kraków 8-10 września 1994 r., s. 79-83. [współautorzy: B. Łuczak, W. Lorkiewicz].
1996
Elementy wschodnie wśród militariów z XIII w. znalezionych na terenie Polski, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości”, t. XXXVIII, s. 3-17.
Wstępne wyniki badań archeologicznych cmentarzyska przykościelnego w Dąbrównie woj. olsztyńskie, „Łódzkie Sprawozdania Archeologiczne”, t. II, s. 151-162.
Ostrogi [hasło w:] „Słownik Starożytności Słowiańskich”, t. 8, cz. 2, s. 492-493.
Rząd koński [hasło w:] „Słownik Starożytności Słowiańskich”, t. 8, cz. 2, s. 553-555.
Artyleria przedogniowa, broń prochowa i gazy bojowe u późnośredniowiecznych Mongołów, „Rocznik Łódzki”, t. 43, s. 221-236.
1997
Michał Boym i „kamień z Sinfangu” [w:] Archeolodzy i starożytnicy, Łódź, s. 293-297.
1998
Zbroja końska, rząd i oporządzenie jeździeckie [w:] Uzbrojenie w Polsce średniowiecznej 1450-1500, red. A. Nowakowski, Toruń, s. 106-116.
Znaki i sygnały dowodzenia, łączności i identyfikzcji [w:] Uzbrojenie w Polsce średniowiecznej 1450-1500, red. A. Nowakowski, Toruń, s. 117-122.
Sprzęt taborowy, przeprawowy i kwatermistrzowski [w:] Uzbrojenie w Polsce średniowiecznej 1450-1500, red. A. Nowakowski, Toruń, s. 123-128.
Boevye gazy v armii srednevekovych mongolov [w:] Voennaja archeologija. Oružie i voennoe delo v istoričeskoj i social’noj perspektive, Sankt Peterburg, s. 295.
The Development of Shooting Arms and Defensive Arms in Medieval Latin Europe [w:] L’innovation Technique au Moyen Age. Actes du VIe Congres International d’Archéologie Médiévale, 1-5 octobre 1996 Dijon, Lion, s. 281-282.
1999
Naprawiany toporek kamienny z Lipinek Szlacheckich, gm. Pelplin, woj. pomorskie, „Łódzkie Sprawozdania Archeologiczne”, t. V, s. 15-20.
Wyniki badań ratowniczych wielokulturowego stanowiska nr 13 w Nowym Dworze, woj. pomorskie, „Łódzkie Sprawozdania Archeologiczne”, t. V, s. 21-102 [współautorzy: J. Wojtyła, T. Kurasiński].
2000
Rola ludów stepu w upowszechnieniu nożyc dźwigniowych w średniowiecznej Europie, [w:] Archaeologia et historia. Księga jubileuszowa dedykowana Pani Profesor Romanie Barnycz-Gupieńcowej, Łódź, s. 367-376.
Pradzieje i wczesne średniowiecze Tuszyna i okolic [w:] Archiwum Wolbórki, nr 4, Łódź, s. 5-14.
2001
Rola Awarów w rozpowszechnieniu w Europie azjatyckich form uzbrojenia, „Acta Uniwersitatis Lodziensis. Folia Archaeologica”, nr 23, s. 75-85.
Wyniki badań ratowniczych wielokulturowego stanowiska nr 7 w Nowym Dworze, woj. pomorskie, „Łódzkie Sprawozdania Archeologiczne”, t. VII, s. 101-172 [współautorzy: T. Kurasiński, J. Wojtyła-Janiak].
2002
Archeologičeskie sledy našestvija tatar na Central`nuju Evropu v XIII v. [w:] Mežkul`turnyj dialog na evrazijskom prostranstve. Istorija narodov, gosudarstv i meždunarodnych svjazej na evrazijskom prostranstve skvoz` tysjačeletija. Materialy meždunarodnoj naučnoj konferencii 30 sentjabrja – 2 oktjabrja 2002 g. v Ufe, Ufa 2002, s. 9-10.
Późnośredniowieczna jurta mongolska [w:] Budownictwo i budowniczowie w przeszłości, Łódź, s. 377-389.
Boevye gazy v voennom dele tataro-mongolov, „Memoires of the Oriental Department of the Russian Archaeological Society”, Sankt Peterburg, vol 1 (XXVI), s. 373-379.
Pol`skoe vooruženie vo vremja bitvy pod Varnoj v 1444 godu [w:] Weapons and Military Equipment During the Late Antiquity and the Middle Ages 4th-15th Centures. International Conference, Varna 14-16 September 2000, „Acta Musei Varnaensis”, t. 1, Varna, s. 199-212.
2003
Sprawozdanie z ratowniczych badań archeologicznych stanowiska Nowy Dwór st. 7 (na linii autostrady A-1 nr 58) gm Pelplin. woj. pomorskie w 2000 r. [w:] Raport 2000. Wstępne wyniki badań archeologicznych w strefie budowy autostrad w Polsce za 2000, „Zeszyty Ośrodka Ochrony Dziedzictwa Archeologicznego”, seria B: Materialy archeologiczne, Warszawa, s. 20-28 [współautorzy: T. Kurasiński, J. Wojtyła-Janiak].
Zbroja końska, rząd i oporządzenie jeździeckie [w:] Uzbrojenie w Polsce średniowiecznej 1450-1500, red. A. Nowakowski, wyd. II, poprawione i uzupełnione, Toruń 2003, s. 109-118.
Znaki i sygnały dowodzenia, łączności i identyfikzcji [w:] Uzbrojenie w Polsce średniowiecznej 1450-1500, red. A. Nowakowski, wyd. II, poprawione i uzupełnione, Toruń 2003, s. 119-124.
Sprzęt taborowy, przeprawowy i kwatermistrzowski [w:] Uzbrojenie w Polsce średniowiecznej 1450-1500, red. A. Nowakowski, wyd. II, poprawione i uzupełnione, Toruń 2003, s. 125-130.
2004
The Organization of the Mongols` War Expeditions in the Twelfth and Thirteenth Centuries, “Fasciculi Archaeologiae Historicae”, fasc. XV, 2002 (2003), s. 33-38.
Wczesnośredniowieczne osadnictwo rejonu Wolbórki „Archiwum Wolbórki”, nr 10, s. 29-39.
Archeologičeskie sledy našestvija tatar na Central`nuju Evropu v XIII v. [w:] Narody Južnogo Urala i ich sosedi v drevnosti i srednevekov`e, Ufa, 168-181.
2005
Svedenija o Central`noj Azii v otčetach poslannikov papy rimskogo Innokentija IV k chanu mongolov v 1245-1247 gg. [w:] Central`naja Azija ot Achemenidov do Timuridov. Archeologija, istorija, etnologija, kul`tura. Materialy meždunarodnoj naučnoj konferencji posvjaščennoj 100-letiju so dnja poždenija Aleksandra Markoviča Belenickogo, Sankt-Peterburg, 2-5 nojabrja 2004 goda, s. 298-302.
2006
Wizerunki militariów w godłach średniowiecznych herbów rycerstwa polskiego, „Acta Militaria Mediaevalia”, t. II, 2006, s. 115-136.
Arms and Armour of the Cumans Aristocracy in the 12th-13th Century, “Quaestiones Medii Aevi Novae”, vol. II, 2006, Arms and Armour, s. 103-122.
A Confrontation Between Two Worlds. The Arms and Armour of Central European and Mongol Forces in the First Half of the Thirteenth Century, „Fasciculi Archaeologiae Historicae”, fasc. XIX, s. 59-66.
2007
Falery napierśne i pancerze skórzane wojowników połowieckich, „Archaeologica Historica Polona”, t. 17, Studia z dziejów wojskowości, budownictwa, kultury, s. 177-189.
Militaria wschodnie na średniowiecznym Pomorzu [w:] Wojskowość ludów Morza Bałtyckiego. Mare Integrans. Studia nad dziejami wybrzeży Morza Bałtyckiego, red. M. Bogacki, M. Franz, Z. Pilarczyk, Toruń 2007, s. 44-57.
Oręż zbruczańskiego Świętowita [w:] Od pradziejów po współczesność. Archeologiczne wędrówki, red. M. Głosek i J. Maik, „Acta Archaeologica Lodziensia”, nr 53, s. 121-125.
2008
Późnośredniowieczne militaria z reliktów wieży w Jemiołowie koło Olsztynka, „Acta Militaria Mediaevalia”, t. IV, s. 189-198.
Wyposażenie późnośredniowiecznych wojowników Wielkiego Stepu [w:] Nie tylko broń. Niemilitarne wyposażenie wojowników w starożytności i średniowieczu, red. W. Świętosławski, „Acta Archaeologica Lodziensia”, nr 54, s. 145-159.
Słowo wstępne [w:] Nie tylko broń. Niemilitarne wyposażenie wojowników w starożytności i średniowieczu, red. W. Świętosławski, „Acta Archaeologica Lodziensia”, nr 54, s. 5.
The Saddle of the Late Medieval Steppe Nomads, „Fasciculi Archaeologiae Historicae”, fasc. XXI, s. 39-49.
 
W druku:
Sprawozdanie z badań ratowniczych w Woli Bachornej, woj. kujawsko-pomorskie;
Sprawozdanie z badań ratowniczych w Sędzinie, woj. kujawsko-pomorskie;
Badania ratownicze wielokulturowych stanowisk w Orenicach, gm. Piątek, woj. łódzkie, „Archeologiczne Zeszyty Autostradowe Instytutu Archeologii i Etnologii PAN”, z. 3,
Pomorzany, st. 2, gm. Łanięta, woj. łódzkie, 2003, „Informator Archeologiczny”,
Pomorzanki, st. 1-2, gm. Łanięta, woj. łódzkie, 2004, „Informator Archeologiczny”,
Sprawozdanie z archeologicznych badań ratowniczych stanowiska Pomorzany 1-2, gm. Łanięta, woj. łódzkie w latach 2003-2005, „Raport”,
Sprawozdanie z archeologicznych badań ratowniczych stanowiska Pomorzanki 4, gm. Gostynin, woj. mazowieckie w latach 2004-2005, „Raport”,
Badania archeologiczne reliktów późnośredniowiecznej architektury w Jemiołowie woj. warmińsko-mazurskie, „Sesja Pomorzoznawcza”,
The Use of Textiles in Arms and Armour in Medieval Poland, Kopenhaga;
Поиски русского вооружения эпохи раннего средневековья на территории Польши, Księga Pamiątkowa prof. Anatolia Kirpicnikova, Sankt Petersburg;
Szabla na Słowiańszczyźnie w X-XI w., „Gdańskie Studia Archeologiczne”.
 
 
Badania terenowe:
- kierownictwo pracami wykopaliskowymi na kilkudziesięciu stanowiskach w Polsce Środkowej, na Pomorzu, Mazurach, Kujawach (osady, cmentarzyska, grody, miasta, pobojowiska).
 
Inne funkcje:
- członek Komisji Archeologii Średniowiecza i Nowożytności Komitetu Nauk Pra- i Protohistorycznych Wydziału I Polskiej Akademii Nauk;
- rzeczoznawca Ministra Kultury w zakresie opieki nad zabytkami w dziedzinie archeologia.
 
Nagrody:
W 1993 r. I Nagroda Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk za książkę Strzemiona średniowieczne z ziem Polski.
 
Ostatnio modyfikowane: 27.08.2008



Pozostałe artykuły w tym dziale